اقليم رابع و اين راى مذهب امام محر ( فخر ) و قول جمعى از محققين است و دلائل برين دارند و اعدليست راجع بهواست و ثانى از امور سته ارتفاع بلد است يا انخفاض اوست و بلد مرتفع ابرد است و ثالث جبال واقع بر حوالى و اطراف بلده است و درين نيز بحسب قرب و بعد جبال هوا مختلف مىشود زيرا كه جبل موثر است در هواى بلد بسبب آنكه جبل يا شماليست و يا جنوبى و يا شرقيست و يا غربى و بر هر تقدير چون قريب باشد موثر است در هواى بلد بر وجوه بحسب رداءة و جودت اما جبل شمالى موجب انعكاس شعاع آفتاب بر بلد مىشود و اين موجب حرارت و سخونت بلد است و حبس ريح جنوبى بر بلد مىكند كه مطلوب نيست و منع ريح شمال مىكند كه هبوب آن مطلوب است و موجب صحت و جبل شرقى حبس ريح غربى بر بلد مىكند كه هبوب آن مطلوبست و منع ريح شرقى مىكند كه هبوبش مطلوبست و جبل جنوبى منع ريح جنوبى از بلد مىكند كه هبوب آن مطلوب نيست و حبس ريح شمالى بر بلد مىكند كه مطلوبست و جبل غربى منع ريح غربى از بلد مىكند كه هبوبش مطلوب نيست و حبس ريح شرقى بر بلد مىكند كه حبس آن مطلوبست بس بهر تقدير جبل جنوبى و غربى از شمالى و شرقى افضلست پس معلوم شد كه چون تاثير جبل در هواى بلد و جودت در رداءت هريك از جبل به نسبت بلد و رابع از امور سته بخارست و بخار كه بابر است در هواى بلد و بلد مجرى آنست كه قريب بحر واقع باشد عام‌تر كه بر ساحل بحر باشد و يا بر جزيره بلد كه بحر محيط به آن بلد باشد و هواى بحر موجب ترطيب بلد است و اگر بحر بر شمال بلد باشد اعانت بر برودت هواى بلد مىكند و اگر بر جنوب بلده باشد موجب غلظ هواى بلد است و سبب رطوبت و سخونت و اگر بحر محيط به بلد است نسبت هوا در رداءت و جودت ببلد برابر است و خامس رياحست و او نيز موثر است در هواى بلد و